Kripto para sahipliği Türkiye'de hızla yaygınlaşırken, "Bitcoin'im ya da cüzdanım bana ait, kimseyi ilgilendirmez" düşüncesi aslında büyük bir hukuki boşluğa işaret ediyor. Peki bir kişi vefat ettiğinde kripto varlıkları ne oluyor?
Kripto varlıklar miras kapsamına giriyor mu?
Evet. Kripto varlıklar fiziksel bir niteliğe sahip olmasa da ekonomik değer taşıdıkları ve devredilebilir oldukları için, miras hukukunun genel hükümleri çerçevesinde tereke kapsamına dahil ediliyor. Yani mirasçılar, murisin kripto varlıkları üzerinde de hak sahibi oluyor.
Vergi boyutu var mı?
Kripto varlıklar, veraset ve intikal vergisi kapsamında değerlendiriliyor. Verginin matrahı, varlığın ölüm tarihindeki piyasa değeri üzerinden hesaplanıyor. "Kripto takip edilemez" algısı da artık geçerliliğini yitirdi; borsalar kullanıcı işlemlerini vergi idaresiyle paylaşmakla yükümlü.
En büyük pratik sorun: Erişim
Kripto varlıklarda en büyük risk hukuki değil, teknik: cüzdan şifresi veya özel anahtar (private key) kaybolursa, mirasçılar hukuken hak sahibi olsalar bile varlığa fiilen erişemeyebiliyor. Borsa hesaplarının mirasçılara devri ise veraset ilamı, ölüm belgesi ve kimlik belgesi ile mümkün oluyor; yurt dışındaki borsalar için bu süreç daha karmaşık olabiliyor.
Peki ne yapılmalı?
Kripto varlığı olan kişilerin, bu varlıkların varlığından ve nasıl erişileceğinden güvenilir bir yakınını veya hukuki danışmanını haberdar etmesi, mirasçıların ileride yaşayabileceği büyük kayıpların önüne geçiyor.
Dijital varlıklar, geleneksel miras hukukunun henüz tam oturmadığı bir alan. Bu belirsizlik, doğru planlama yapılmadığı takdirde mirasçılar için ciddi hak kayıplarına yol açabiliyor.